मलेसिया रोजगारी : स्वास्थ्य परीक्षणको मापदण्ड नेपाल आइपुग्यो, अब तत्कालै आवेदन मागेर सूचीकृत गरिने

श्रममन्त्री गोकर्ण विष्ट भन्छन्, ‘ब्रेक थ्रु भयो

क्वालालम्पुर–वैदेशिक रोजगारीका लागि मलेसिया जाने कामदारका लागि स्वास्थ्य परीक्षणको नयाँ मापदण्ड नेपाल पुगेको छ ।

मलेसियाको स्वास्थ्य मन्त्रालयले त्यहाँको गृह र परराष्ट्र मन्त्रालयमार्फत् स्वास्थ्य परीक्षणको मापदण्ड नेपाल पठाएको हो ।

मलेसियास्थित मानव संशाधन मन्त्रालय श्रोतका अनुसार करिब १५ दिन पहिले मलेसियाको स्वास्थ्य मन्त्रालयले नेपालबाट कामदार ल्याउन आवश्यक स्वास्थ्य परीक्षणको मापदण्ड उपलब्ध गराएको थियो । सो मापदण्डलाई मानव संशाधन मन्त्रालयले गृह मन्त्रालय हुँदै यहाँको परराष्ट्र मन्त्रालय र नेपालस्थित मलेसियन राजदूतावासमार्फत् नेपाललाई उपलब्ध गराएको हो ।

नेपालस्थित श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालयका एक अधिकारीका अनुसार शुक्रबार अबेला मात्रै स्वास्थ्य परीक्षणको मापदण्डबारे औपचारिक पत्र आएको छ ।

उक्त मापदण्डलाई आइतबार मन्त्रालयमा खोलेर छलफल सुरु गरिने छ । मन्त्रालयले आजै दिउँसो नेपालमा रहेका केही चिकित्सक तथा नीति निर्मातालाई राखेर छलफल गर्दैछ ।

नेपाल र मलेसिया सरकारबीच कात्तिक १२ गते भएको एमओयुमा मलेसिया सरकारले स्वास्थ्य परीक्षणको मापदण्ड पठाउने र सोही आधारमा नेपाल सरकारले सरकार अस्पतालसहित निजी स्वास्थ्य संस्थाहरुलाई मापदण्ड अनुसार दर्ता हुन आव्हान गर्दै दर्ता गर्ने कुरा उल्लेख छ ।

अब सिण्डिकेट तोडिने
नेपाल सरकारले एफडब्लुसिएमएस सिस्टममार्फत् नेपालका ३७ वटा स्वास्थ्य परीक्षण गराउने संस्थालाई मात्रै समेटेर मलेसिया रोजगारीको स्वास्थ्य परीक्षणमा सिण्डिकेट कायम गरिएको थियो । यही विषयलाई लिएर २०७५ साल जेठ २ गते श्रममन्त्री गोकर्ण विष्टले सिण्डकेट अन्त्य र यी संस्थाहरुले मात्रै स्वास्थ्य परीक्षण गराउन पाउने सिण्डिकेटको खारेज गरेको एकतर्फी निर्णय गरेका थिए । त्यसपछि हालसम्म मलेसियाको रोजगारी बन्द रहेको छ ।

तर मलेसियाको प्रशासनिक केन्द्र पुत्राजयाले स्वास्थ्य परीक्षणको नयाँ मापदण्ड पठाएलगत्तै मलेसिया रोजगारीमा नयाँ तरङ्ग आएको छ ।

काठमाडौंमा रहेका श्रममन्त्री गोकर्ण विष्टले स्वास्थ्य परीक्षणको नयाँ मापदण्ड प्राप्त भएको बताए । उनले भने ‘मलेसियाबाट स्वास्थ्य परीक्षणको मापदण्ड प्राप्त भएको छ । हामी यसबारेका विज्ञ र मन्त्रालयको टोलीले आजै थप छलफल गर्नेछ । त्यसपछि सरकारी अस्पतालसमेत सहभागी हुन सक्ने गरी हामी यसमा दर्ता हुन औपचारिक आव्हान गर्नेछौँ । अब बुझ्नुस् कि ब्रेक थ्रु भयो ।’

काम सुरु हुन कम्तीमा डेढ महिना लाग्ने
मलेसियाबाट स्वास्थ्य परीक्षणको मापदण्ड प्राप्त भएकाले अब आजै (चैत १०) मन्त्रालयमा विज्ञसहित छलफल हुने छ । त्यस छलफलपछि सम्भवतः भोलिको दैनिक पत्रिकामा सूचना प्रकाशन गरेर स्वास्थ्य परीक्षण गराउन इच्छुक संस्थाहरुलाई सहभागी हुन औपचारिक आह्वान गरिने छ ।

नेपालको नीतिले यस्तो कामका लागि कम्तीमा ३० दिनको समय उपलब्ध गराउनुपर्ने उल्लेख छ । त्यसकारण दर्ताका लागि कम्तीमा ३० दिनको समय दिनैपर्ने भएको कारणले तत्कालै काम सुरु भइहाल्ने भने होइन ।

एक महिनाको समय दिनैपर्ने भएपनि श्रम मन्त्रालयले भने आवेदन आएका संस्थाहरुको अनुगमन भने तत्कालै सुरु गर्ने तयारी गरेको छ ।

मन्त्रालयले प्राप्त आवेदनबाट योग्यता पुगेका संस्थाहरुलाई सर्ट लिष्टिङ गरी मलेसियामा पठाउने छ । त्यसपछि नेपालको मन्त्रालय तथा विज्ञ समूह तथा मलेसियाको मन्त्रालय र विज्ञ समूहले स्वास्थ्य संस्थामै गएर अनुगमन गरी स्वीकृती दिने तयारी गरिएको छ । त्यसकारण यो प्रक्रिया औपचारिक रुपमा सुरु हुन भने अझै कम्तीमा ४५ दिनु कुर्नुपर्ने हुन्छ ।

तर कात्तिक १२ गते नेपाल र मलेसियाबीच कामदारको आपूर्तिसम्बन्धि एमओयुको कार्यान्वयन भने यससँगै सुरु भएको छ ।

मे १ बाट मलेसिया रोजगारी खुल्ने संकेत
यसैबीच मलेसिया रोजगारीको ‘डेडलक’ मे १ बाट खुल्ने संकेत आएको छ । पुत्राजयास्थित मानव संशाधन मन्त्रालय श्रोतका अनुसार कामदारको आयात कसरी गर्ने भन्ने सम्बन्धमा अध्ययन गर्न गठित समितिले मन्त्रालयलाई प्रतिवेदन दिइसकेको छ । समितिले के कसरी कामदार ल्याउने भन्ने सम्बन्धमा सुझाव दिएको भएपनि प्रक्रियाबारे भने उनीहरुले केही बताउन चाहेनन् । यद्यपि अब एकीकृतरुपमा तथ्यांक रहने गरी कामदारको डाटाबेस तयार गर्ने र सहजीकरण गर्ने तयारी भने भएको मन्त्रालय श्रोतले बताएको छ ।

समितिले दिएको प्रतिवेदनबारे अब मानव संशाधन मन्त्रालय र गृह मन्त्रालयले थप अध्ययन गर्नेछ । त्यसपछि थपघट गर्नुपर्ने कुनै बुँदा वा विषय भएमा यी मन्त्रालयले हेरेर थपघट गर्नेछन् । र, उनीहरुले यो विषयलाई सांसदमार्फत् टुङ्ग्याउने छन् । मार्च २८ बाट यसबारेमा मन्त्रालयहरुले काम सुरु गर्ने तयारी भएको बताइएको छ ।

अबको करिब १ महिनाभित्र सुझवसहितको विषयलाई सम्बोधन गर्ने गरी नयाँ नीतिलाई संसद्मा लगिने छ । संसदले हुवहु वा संशोधनसहित पास गरेपछि यो औपचारिक रुपमा कानुन बनेर कार्यान्वयनमा जाने छ ।
पुत्राजयास्थित मानव संशाधन मन्त्रालयले कामदारको आयातसम्बन्धि नयाँ नीति अन्तर्राष्ट्रिय श्रमिक दिवस अर्थात् मे १ पारेर घोषणा गर्ने र त्यसै दिनदेखि लागू गर्ने तयारीसमेत गरेको स्रोतले बताएको छ ।
यसरी हेर्दा नेपालको मलेसिया रोजगारीको ढोका मे १ बाट खुल्ने प्रचुर सम्भावना रहेको छ ।

कलिङ भिसाको प्रक्रिया टुङ्गयाउनने तयारी
यसैबीच कलिङ भिसा प्राप्त गरेका करिब ६ हजार नेपाली कामदारलाई मलेसिया ल्याउन तयारी तीव्र पारिएको छ । क्वालालुम्पुरस्थित नेपाली राजदूत उदयराज पाण्डेका अनुसार कलिङ भिसा प्राप्त गरेका करिब ६ हजार नेपाली कामदारलाई मलेसिया ल्याउन पहल सुरु गरिएको छ ।

नेपालस्थित दूतावासबाटै बाँकी प्रक्रिया पूरा गर्ने गरी ती कामदारलाई अन्तिम श्रम स्वीकृति दिने तयारी भएको राजदूत पाण्डेले रातोपाटीलाई बताएका छन् ।

यसअघि नेपालस्थित मलेसियन दूतावासले कर्मचारीको अभाव देखाउँदै आफूले भिसा प्रदानको सबै काम आफै गर्न नसक्ने बताएको थियो । तर पुत्राजयास्थित मानव संशाधन र परराष्ट्र मन्त्रालयले तत्कालका लागि त्यो काम दूतावासबाटै गराउने गरी तयारी गरेको छ ।